Clear Sky Science · tr

Yüksek tercihli medya ortamında seçici medya maruziyeti ve politik kutuplaşma: Güney Kore'den kanıtlar

· Dizine geri dön

Günlük haber tercihimiz neden önemli

Haberlerin her an elimizin altında olduğu bir dünyada, daha fazla seçeneğin otomatik olarak daha dengeli görüşlere yol açtığını varsaymak kolaydır. Güney Kore’deki insanlara dayanan bu çalışma, bunun tam tersinin olabileceğini gösteriyor. Bireyler sürekli olarak çok benzer kaynaklardan haber seçtiklerinde, politik görüşleri zamanla uçlara doğru kayma eğilimi gösteriyor. Araştırma, günlük izleme ve okuma alışkanlıklarının kamu tartışmasının ve demokrasinin sağlığını sessizce nasıl şekillendirebileceğini açıklıyor.

Figure 1. Zaman içinde benzer haber kaynaklarını seçmenin bilgi dünyalarını daraltıp politik ayrışmaları derinleştirebilme biçimi.
Figure 1. Zaman içinde benzer haber kaynaklarını seçmenin bilgi dünyalarını daraltıp politik ayrışmaları derinleştirebilme biçimi.

Çoklu kanallardan kişisel haber baloncuklarına

Modern medya sayısız televizyon kanalı, gazete ve çevrimiçi haber sitesi sunuyor. Herkesin aynı akşam haberini izlemesi yerine, artık insanlar kendi zevklerine uyan bir kaynak karışımı oluşturuyor. Yazarlar bu karışıma medya repertuarı adını veriyor. Haber markalarının açıkça muhafazakâr veya ilerici olarak görüldüğü Güney Kore’de, insanlar eğilimlerine uygun dizilimleri kolayca oluşturabiliyor. Çalışma, bu kişiselleştirilmiş dizilimlerin topluca insanların zaman içinde daha politik olarak sertleşmesiyle bağlantılı olup olmadığını sorguluyor.

Biri̇ni̇n haber di̇eti̇ni̇n ne kadar benzer olduğunun ölçülmesi

Araştırmacılar kaynakları sağ veya sol olarak etiketlemek yerine Ortalama Medya İlişkiliğini adlandırdıkları yeni bir ölçü geliştirdiler. Bu ölçü, hangi kaynakların birçok kişi tarafından birlikte kullanıldığını inceleyerek, hangi haber kaynaklarının konu ve bakış açısı bakımından birbiriyle yakın olduğunu gösteren türde bir harita oluşturuyor. Her kişi için bu ölçü, seçilen kaynakların ne kadar sıkı bir şekilde kümelendiğini ya da ne kadar çeşitli olduğunu yakalıyor. Daha yüksek bir skor daha tekdüze bir haber diyetini, daha düşük bir skor ise farklı türde kaynakların bir karışımını yansıtıyor. Bu yaklaşım, uzmanların kaynakları nasıl sınıflandırdığına değil, insanların gerçekten hangi kaynakları kullandığına odaklanıyor.

Figure 2. Benzer kaynaklar arasında kümelenmiş haber kullanımı örüntülerinin, insanların daha uç politik görüşlere kaymasıyla nasıl ilişkili olduğu.
Figure 2. Benzer kaynaklar arasında kümelenmiş haber kullanımı örüntülerinin, insanların daha uç politik görüşlere kaymasıyla nasıl ilişkili olduğu.

Zaman içinde politik görüşlerdeki değişimleri izlemek

Ekip, 2012’den 2016’ya aynı Güney Koreli yetişkinleri izleyen anket verilerine başvurdu. Katılımcılar düzenli olarak hangi TV kanallarını, gazeteleri ve profesyonel çevrimiçi haber sitelerini kullandıklarını bildirdi ve 2012 ile 2016’da kendi politik duruşlarını liberalden muhafazakâra uzanan basit bir ölçekte değerlendirdiler. Araştırmacılar daha sonra her bireyin görüşlerinin politik merkeze doğru mu, aynı mı kaldığını yoksa uçlara mı kaydığını hesapladı. Bu değişimleri, her kişinin önceki yıllardaki medya repertuarının ne kadar homojen olduğuyla karşılaştırdılar ve yaş, eğitim, gelir ve bölge gibi faktörleri de dikkate aldılar.

Kutuplaşma hakkında örüntülerin ortaya koydukları

Analiz, çok tekdüze bir haber repertuarına sahip olmanın daha fazla kutuplaşmayla açık bir pozitif bağlantısı olduğunu gösterdi. Çoğunlukla başkaları tarafından birlikte kullanılan kaynakları tüketen kişiler, daha geniş bir kaynak yelpazesi deneyenlerle karşılaştırıldığında daha ekstrem pozisyonlara kayma olasılığı daha yüksek çıktı. Yaş, cinsiyet ve eğitim gibi demografik faktörler bu deseni açıklamıyordu. Sonuç, televizyon ve gazeteler gibi geleneksel medyanın içinde bile insanların mevcut eğilimlerini pekiştiren eko odaları oluşturabileceğini öne sürüyor.

Vatandaşlar ve demokrasi için bunun anlamı

Uzman olmayanlar için çıkarım basit: daha fazla kanal ve web sitesi olması, insanların otomatik olarak bir hikâyenin daha fazla tarafını duyacağı anlamına gelmiyor. Bireyler çok benzer haber kaynaklarına dönmeye devam ederse, görüşleri sertleşebilir; bu da ortak zemin bulmayı zorlaştırır ve kamusal hayatın sıkışmasını kolaylaştırır. Yazarlar, medya okuryazarlığı, bir kişinin haber diyetindeki benzerliği vurgulayan araçlar ve çeşitli kaynakları teşvik etme çabalarının bilgi dünyalarını genişletmeye yardımcı olabileceğini savunuyor. Kısacası en önemli olan seçeneklerin sayısı değil, aslında yaptığımız tercihlerin ne kadar çeşitli olduğudur.

Atıf: Kim, K., Choi, Y. & Lee, C. Selective media exposure and political polarization in a high-choice media environment: evidence from South Korea. Humanit Soc Sci Commun 13, 678 (2026). https://doi.org/10.1057/s41599-026-07034-0

Anahtar kelimeler: medya kutuplaşması, seçici maruziyet, haber tüketimi, eko odaları, Güney Kore siyaseti