Clear Sky Science · nl

Door radiofrequenties veroorzaakte veranderingen in de functie van Leydig-cellen

· Terug naar het overzicht

Waarom je telefoon en Wi‑Fi van belang kunnen zijn voor vruchtbaarheid

Smartphones, Wi‑Fi-routers en andere draadloze apparaten dompelen ons constant onder in onzichtbare radiogolven. Deze signalen zijn veel te zwak om DNA rechtstreeks te beschadigen, daarom worden ze vaak als veilig beschouwd zolang er geen opwarming plaatsvindt. Toch wijzen sommige studies erop dat langdurige blootstelling cellen subtiel in een gestreste toestand kan duwen. Dit werk onderzoekt hoe dergelijke radiosignalen Leydig-cellen beïnvloeden, de testiscellen die testosteron aanmaken, om mogelijke verbanden tussen alledaags draadloos gebruik en de mannelijke voortplantingsgezondheid beter te begrijpen.

Figure 1. Draadloze apparaten die het lichaam met radiogolven doordrenken die de testis bereiken en testosteron-producerende cellen onder stress zetten.
Figure 1. Draadloze apparaten die het lichaam met radiogolven doordrenken die de testis bereiken en testosteron-producerende cellen onder stress zetten.

De hormoonfabriekjes in de testis

Binnenin de testis zitten Leydig-cellen tussen de zaadproducerende buisjes en functioneren ze als kleine hormoonfabriekjes. Ze maken testosteron, dat spermaproductie, mannelijke puberteit en veel aspecten van de volwassen gezondheid aanstuurt. Om dit systeem stabiel te houden, moeten Leydig-cellen groeien, delen en hun DNA op ordelijke wijze repareren. Als hun groei vertraagt of ze worden beschadigd, kunnen testosteronniveaus en de ondersteuning van spermaproductie verminderen. Omdat deze cellen actief en energie-intensief zijn, kunnen ze extra gevoelig zijn voor omgevingsstress, waaronder radiogolven van draadloze apparaten.

Hoe de onderzoekers draadloze signalen op cellen testten

Het team kweekte een muizen-Leydig-cellenlijn in het laboratorium en stelde de cellen bloot aan drie typen radiofrequente straling onder zorgvuldig gecontroleerde, niet-verwarmende omstandigheden. Eén bron was een 4G-mobiele telefoon in actieve belmodus, de anderen waren zuivere signalen op 1800 en 2450 megahertz, vergelijkbaar met die in mobiele netwerken en Wi‑Fi. Cellen werden 15 tot 120 minuten blootgesteld en daarna onderzocht op veranderingen in vorm, groei en hun voortgang door de celcyclus, het stapsgewijze traject dat cellen volgen als ze zich voorbereiden op deling. Microscopen lieten structurele veranderingen zien, een DNA-labeltest volgde hoeveel nieuw DNA de cellen maakten en flowcytometrie mat hoeveel cellen zich in elke fase van de cyclus bevonden.

Wat er met de cellen gebeurde na blootstelling

Onder de microscoop leken onblootgestelde Leydig-cellen spoelvormig met platte, goed vastzittende lichamen, een teken van goede gezondheid. Na langere blootstelling aan radiosignalen, vooral van de mobiele telefoon en de 2450 megahertz-bron, werden veel cellen ronder, gekrompen, verloren ze hun hechting aan de schaal en toonden ze kleine blaasjes op hun oppervlak, kenmerken die samenhangen met stress en celdood. De DNA-labeltest toonde dat blootgestelde cellen na verloop van tijd minder nieuw DNA maakten dan de controlegroep, wat betekent dat ze minder deelden. Deze afname in groei was het sterkst bij de langste blootstellingstijd van 120 minuten en trad eerder op bij de mobiele telefoonstraling dan bij de zuivere signaalbronnen.

Figure 2. Radiogolven die hormoonproducerende cellen in de loop van de tijd geleidelijk van gezonde groei naar gestreste, gekrompen toestanden duwen.
Figure 2. Radiogolven die hormoonproducerende cellen in de loop van de tijd geleidelijk van gezonde groei naar gestreste, gekrompen toestanden duwen.

Verborgen vertragingen in de celcyclus

De celcyclusanalyse voegde een extra laag inzicht toe. In alle drie de blootstellingsopstellingen stapelden meer cellen zich op in de eerste gap‑fase, wanneer cellen zich voorbereiden op het kopiëren van hun DNA, terwijl minder cellen de eigenlijke DNA‑kopieerfase bereikten. De laatste fase, wanneer cellen in tweeën delen, veranderde weinig. Dit patroon suggereert dat blootstelling aan radiofrequentie interne controlepunten activeert die Leydig-cellen tegenhouden, waarschijnlijk als beschermende reactie op stress. Het effect hing opnieuw af van zowel de frequentie als de duur van de blootstelling, met sterkere vertragingen bij latere tijdspunten.

Wat dit voor het dagelijks leven zou kunnen betekenen

Samengevat tonen de resultaten aan dat niet‑verwarmende niveaus van radiofrequente straling de vorm, groei en interne timing van muis‑Leydig-cellen in het laboratorium kunnen veranderen, op wijzen die wijzen op stress en verminderde delingscapaciteit. De studie bewijst niet dat alledaags draadloos gebruik de vruchtbaarheid bij mensen schaadt, en ze beperkte zich tot één celtype in een petrischaal. Omdat Leydig-cellen echter centraal staan in de testosteronproductie, kunnen zelfs bescheiden langetermijneffecten op hun gezondheid van belang zijn. Het werk versterkt de noodzaak van verder onderzoek in dieren en mensen om te verduidelijken hoe blootstellingspatronen uit de echte wereld de cellen beïnvloeden die de mannelijke voortplantingsfunctie ondersteunen.

Bronvermelding: Jangid, P., Rai, U., Sevak, J.K. et al. Radiofrequency radiation-induced changes in Leydig cell function. Sci Rep 16, 14999 (2026). https://doi.org/10.1038/s41598-026-39244-6

Trefwoorden: radiofrequente straling, Leydig-cellen, mannelijke vruchtbaarheid, celcyclus, draadloze apparaten