Clear Sky Science · nl

Tropische cyclonen beïnvloeden de verspreiding van een wereldwijd invasieve mot

· Terug naar het overzicht

Stormen, motten en ons voedsel

Tropische stormen en orkanen worden meestal gepresenteerd als bedreigingen voor mensen aan de kust, maar deze studie toont aan dat ze ook een klein verstekelingetje een enorme duw kunnen geven dat onze voedselvoorziening bedreigt. De fall armyworm, een mot waarvan de rupsen gewassen zoals maïs en gras verorberen, is al een wereldwijde plaag. Dit onderzoek laat zien dat krachtige winden van tropische cyclonen deze motten uit warme zuidelijke gebieden kunnen oppakken en honderden kilometers naar nieuwe landbouwgebieden kunnen voeren, waardoor plaaguitbraken moeilijker te voorspellen en te bestrijden zijn.

Figure 1
Figure 1.

Waarom deze kleine mot ertoe doet

De fall armyworm is inheems in Amerika maar heeft zich inmiddels verspreid over Afrika, Azië en Oceanië en valt een breed scala aan gewassen aan. Ze planten zich snel voort, eten van veel verschillende planten en hebben resistentie ontwikkeld tegen veel insecticiden en tegen genetisch gemodificeerde gewassen die rupsen moeten doden. Omdat ze koude winters niet overleven, blijven ze het hele jaar door alleen bestaan in warme gebieden zoals Zuid-Texas en Zuid-Florida. Elk jaar vliegen motten noordwaarts en bevolken zo grote delen van de Verenigde Staten opnieuw. Boeren zijn afhankelijk van voorspellingen waar en wanneer deze migrerende motten zullen arriveren om hun velden op tijd te beschermen, maar uitbraken zijn vaak verrassend ongelijkmatig—in sommige jaren mild, in andere explosief.

Stormwinden als natuurlijke snelwegen

De onderzoekers vermoedden dat tropische cyclonen—benoemde stormen zoals orkanen en sterke tropische stormen—een ontbrekend stukje van deze puzzel zouden kunnen zijn. Deze weersystemen komen veel voor boven de Golfregio en het nabijgelegen Caribisch gebied en zijn in de afgelopen eeuw versterkt. Door 171 jaar aan stormgegevens te doorzoeken, liet het team zien dat zowel het aantal stormen als het aandeel dat uitgroeit tot sterke orkanen is toegenomen. Daarna zoomden ze in op recente jaren en brachten alle stormen in kaart die binnen een brede straal van de Florida Panhandle passeerden, een belangrijk “menggebied” waar motpopulaties uit Texas en Florida elkaar overlappen.

Motten volgen via vallen en watersignaturen

Tussen 2018 en 2023 plaatste het team feromoonvallen in noordwest-Florida en telde in zes jaar meer dan 5.700 mannelijke motten. De aantallen motten namen betrouwbaar toe van middenzomer tot laat in de herfst, maar het precieze tijdstip van de piek wisselde van jaar tot jaar. Toen ze deze tellingen vergeleken met windgegevens, ontstond een patroon: tijdens perioden met tropische cyclonen waren de vangsten meer dan dubbel zo hoog als tijdens rustigere periodes, en pieken in motpopulaties vielen samen met dagen met sterkere wind uit het zuidoosten. Om te achterhalen waar de motten vandaan kwamen, analyseerden de wetenschappers waterstofatomen in de vleugels van de motten, die een chemische “handtekening” dragen van het regenwater uit het gebied waar de insecten als rups zijn opgegroeid. Door deze handtekeningen te koppelen aan kaarten van regenwaterchemie konden ze de meest waarschijnlijke geboortegebieden van elke mot inschatten.

Waar de stormen de plagen naartoe sturen

De isotopenhandtekeningen toonden aan dat ongeveer 70% van de motten die in de Florida Panhandle aankwamen waarschijnlijk uit Zuid-Florida en het Caribisch gebied kwam, met een kleiner aandeel uit Zuid-Texas en enkelen die de omgekeerde, zuidwaartse richting volgden. Tijdens het belangrijkste seizoen voor tropische cyclonen werd ongeveer vier van de vijf in Florida gevangen motten geclassificeerd als langeafstandsmigranten, een stijging van 54% vergeleken met het buiten-seizoen. Windgegevens lieten zien dat de sterkste dagelijkse winden in de Golfregio consequent uit het zuidoosten naar het noordwesten bliezen, precies de route die motten van warme, intensief bebouwde gebieden naar gematigder landbouwgrond zou voeren. Samen schetsen de valtelgegevens, windmetingen en isotopengegevens een consistent beeld: tropische cyclonen fungeren als enorme, wentelende transportbanden die motten uit hun zuidelijke bolwerken wegvegen en ver naar het noorden deponeren.

Figure 2
Figure 2.

Wat dit betekent voor boeren

Deze door stormen aangedreven verplaatsing is niet slechts een curiositeit—ze heeft ernstige gevolgen voor landbouw en plaagbestrijding. Regio’s zoals Zuid-Florida en het Caribisch gebied kennen zwaar pesticidegebruik en grote gebieden met insectenresistente gewassen, omstandigheden die de evolutie van resistente motstammen bevorderen. Wanneer tropische cyclonen deze robuuste motten oppakken en over het continent verspreiden, kunnen ze snel resistentiegenen naar nieuwe landbouwgebieden brengen. De studie suggereert dat naarmate tropische cyclonen door klimaatverandering frequenter en intensiever worden, de migraties van armyworms nog grilliger en moeilijker te voorspellen zullen worden. Door stormbanen en windpatronen in plaagvoorspellingsmodellen op te nemen en deze gegevens te combineren met genetische en chemische traceringstools, kunnen wetenschappers en gewasadviseurs betere waarschuwingssystemen bouwen. Simpel gezegd: begrijpen hoe grote stormen kleine insecten verplaatsen helpt boeren een stap voor te blijven op een plaag die al heeft bewezen traditionele verdedigingsmiddelen te kunnen ontvluchten en te ontwijken.

Bronvermelding: Calixto, E.S., Paula-Moraes, S.V. Tropical cyclones impact the dispersal of a globally invasive moth pest. Commun Earth Environ 7, 305 (2026). https://doi.org/10.1038/s43247-026-03328-y

Trefwoorden: tropische cyclonen, fall armyworm, invasieve plagen, gewasbescherming, klimaatverandering